Fundacja Urban Memory działa na rzecz przybliżenia pamięci o przedwojennej społeczności żydowskiej Wrocławia. Zależy nam na tym, aby dziedzictwo Żydów z Breslau stało się bliskie sercom i umysłom różnorodnej publiczności, w tym – przede wszystkim – społeczności wrocławian.
Breslau. Schweidnitzer Stadtgraben, 1884 r.
Fot. Eduard van Delden, w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu
Wszystko zaczęło się od rozmów o pamięci i miejscu, o tym jak potrafimy pamiętać i zapominać oraz o polskich, żydowskich i niemieckich narracjach. Chcieliśmy przekształcić słowa i pomysły w czyn. Jesteśmy grupą badaczy, architektów, genealogów, edukatorów i aktywistów z Wrocławia i nie tylko, są pośród nas potomkowie Breslauerów.
Naszą misją jest działanie na rzecz opieki, rewitalizacji i rzetelnego utrzymania materialnego dziedzictwa przedwojennej społeczności żydowskiej Breslau, czyli dzisiejszego Wrocławia, poprzez pracę z pamięcią, badanie historii, kształtowanie krajobrazu miejskiego, genealogię, edukację i zaangażowanie obywatelskie.
Budujemy partnerstwa z lokalnymi i zewnętrznymi organizacjami oraz instytucjami w celu wspierania naszej misji i inicjowania projektów skupionych na odkrywaniu historii, przestrzeni miejskich Wrocławia oraz genealogii w kontekście żydowskiego dziedzictwa Breslau.
Zlikwidowany cmentarz żydowski przy ul. Gwarnej we Wrocławiu jest przykładem miejsca, które zniknęło z mapy miasta po II wojnie światowej. Znajduje się naprzeciwko Dworca Głównego, obecnie jest częścią podwórka otoczonego blokami mieszkalnymi. Pozostaje zapomnianą i zaniedbaną przestrzenią.
Nasze wysiłki mają na celu upamiętnienie tego miejsca w sposób inkluzywny.
OP ENHEIM, Wrocław
29/05 – 29/09/2024
To była pierwsza tego typu wystawa w Polsce oparta na prywatnych zbiorach żydowskich rodzin z przedwojennego Breslau, dzisiejszego Wrocławia i tworzona we współpracy z nimi. Wystawę zobaczyło 2300 osób z 27 krajów. Obejrzyj krótki film z otwarcia z relacjami rodzin.
Wkrótce pojawi się wersja internetowa wystawy.
CALL FOR STUDENTS!
Nabór osób studenckich z kierunków artystycznych, projektowych, humanistycznych i nauk społecznych na warsztaty interdyscyplinarne „Upamiętnienie poprzez sztukę: Przyjdź na Gwarną” (6-7-8.03 oraz 14.03.2026)
Podsumowanie działań UMF w 2025 i plany na 2026
Rok 2025 był czasem intensywnej współpracy ze środowiskiem akademickim, instytucjami publicznymi, a także innymi organizacjami pozarządowymi w kraju i za granicą. Rozwijaliśmy narzędzia, które łączą i wspierają badania, praktykę społeczną, edukację i nowe technologie w pracy z dziedzictwem i pamięcią.
Udostępniony materiał jest skierowany do kadry nauczycielskiej i edukatorskiej. Jest wynikiem projektu “EDUK”, czyli współpracy UMF z edukatorami i edukatorkami, testowania zajęć terenowych oraz włączania informacji zwrotnych od samych zainteresowanych – młodzieży. Zapraszamy do korzystania z wypracowanych materiałów.
Udostępniamy zaktualizowaną bazę danych, która stanowi kontynuację starań podjętych ponad 10 lat temu przez grupę badaczy i badaczek w ramach inicjatywy “Kolekcje Śląskie”.
Znajdziecie tam informacje o kolekcjach Carla Sachsa, Maxa Silberberga, Leo Lewina, Ismara Littmanna, Hugo Kolkera oraz Gustavy i Aloisa Landererów.
“Macewy 3D” to dokumentacja cyfrowa polegająca na skanowaniu technologią trójwymiarową wybranych nagrobków z trzech cmentarzy żydowskich Wrocławia i odzyskiwaniu mikrohistorii. Działanie w ramach projektu MultiMemo sfinansowanego z UE.
„Materialność historii” to projekt digitalizacji 3D i popularyzacji czterech zabytkowych grobowców, który zrealizowaliśmy we współpracy z Muzeum Sztuki Cmentarnej, oddział Muzeum Miejskiego Wrocławia na terenie Starego Cmentarza Żydowskiego przy ul. Ślężnej oraz z Fundacją SPARK dzięki finansowaniu z KPO Kultura.
W 2023 r. wraz z ośmioma europejskimi partnerami uruchomiliśmy nowy projekt finansowany przez UE, obejmujący badania, upamiętnianie, edukację, warsztaty dla społeczności lokalnych, wystawy i nie tylko.
W maju 2022 r. wystartowaliśmy z nowym projektem NeDiPa: Negotiating Difficult Pasts, który realizujemy wspólnie z partnerami Fundacją Zapomniane i Stowarzyszeniem FestivALT dzięki funduszom z Unii Europejskiej.
14 listopada, 2024 r. zapraszamy na konferencję “Wrażliwe dziedzictwo w kolekcjach uniwersyteckich: między adaptacją a restytucją” – dołącz lub oglądaj online. Celem wydarzenia jest poznanie i omówienie perspektyw australijskiej, niemieckiej i polskiej w kontekście problematycznej kolekcji szczątków ludzkich, obiektów etnograficznych oraz fotografii stworzonej na początku XX w. przez niemieckiego badacza Hermanna Klaatscha, która obecnie znajduje się w zbiorach Uniwersytetu Wrocławskiego.
Dziedzictwo Braci Hadda we Wrocławiu – Jak żydowscy architekci ukształtowali nasze miasto?
Badania Daniela Ljunggrena, szwedzkiego architektka.
W ramach nowego projektu ReActMem finansowanego ze środków UE będziemy kontynuowali pracę nad trudnym dziedzictwem, wspierali działania edukacyjne, włączali mieszkanki i mieszkańców oraz organizowali kolejne wydarzenia publiczne.
UMF, Zakład Socjologii Pogranicza Instytutu Socjologii UWr, Polish Memory Studies Group, wrocławski oddział Polskiego Towarzystwa Socjologicznego oraz OP ENHEIM zapraszają na konferencję, która odbędzie się 13 i 14 czerwca 2024 r. we Wrocławiu.
Wydarzenie w ramach projektu MultiMemo.
Zapraszamy.
Wydarzenie w ramach projektu NeDiPa.
Audio i fotorelacja z wydarzenia w OP ENHEIM 16.11.22 r. w ramach Dolnośląskiego Festiwalu Architektury i projektu NeDiPa.
lub skorzystaj z PayPal