Otto Mueller, Pejzaż (verso: Akt w zieleni)

Otto Mueller należał do najbardziej charyzmatycznych artystów, którzy działali w Breslau w latach dwudziestych XX wieku. Do miasta przybył w 1919 roku, gdy zaproponowano mu profesurę na Państwowej Akademii Sztuki i Rzemiosła. Mueller należał do ekspresjonistycznej grupy „Die Brücke”, ale wypracował swój indywidualny styl, który był na tyle charakterystyczny, że nie sposób pomylić go z innymi członkami tej grupy. Jego kompozycje szczególnie w późniejszych latach malowane dynamicznie, grubą kreską, pełne wyrazistych kontrastów, przedstawiały pejzaże, często z nagimi figurami. Do jego admiratorów jego malarstwa zaliczało się obok Ismara Littmanna także małżeństwo Landererów.

Otto Mueller zmarł we wrześniu 1930 roku na gruźlicę w sanatorium w Obornikach Śląskich. Pięć miesięcy później w lutym 1931 roku został uhonorowany monograficzną wystawą w Śląskim Muzeum Sztuk Pięknych. Wielu breslauerskich kolekcjonerów wypożyczyło obrazy na pośmiertną wystawę prac malarza. Jednym z nich był blisko zaprzyjaźniony z Muellerem – Littmann. Tę szlachetną wystawienniczą inicjatywę wsparli również inni kolekcjonerzy pochodzenia żydowskiego: Hans Pototzky, właściciel firmy ubezpieczeniowej „Pototzky & Co – Aktiengesellschaft für Versicherungswesen”, a także architekt Richard Ehrlich, bliski współpracownik Hansa Poelziga oraz przedsiębiorca Rudolf Treuenfels.

Oficjalne prezentacje dzieł Muellera zostały zakazane po dojściu do władzy nazistów, którzy zaklasyfikowali jego prace jako przykłady sztuki „zdegenerowanej”j” (Entartete Kunst). Jedynym wyjątkiem była propagandowa wystawa  w Monachium w 1937 roku, na której zgromadzono około 650 obrazów skonfiskowanych z kolekcji prywatnych i najważniejszych muzeów Niemiec. Celem ekspozycji była dyskredytacja awangardowych kierunków sztuki nowoczesnej jako niezgodnych z nazistowską ideologią. Ciężki czas nastał nie tylko dla dzieł ekspresjonistów, także żydowscy kolekcjonerzy znaleźli się w niebezpieczeństwie i ci, którzy nie wyemigrowali, stracili życie w Holocauście. Richard Ehrlich został zamordowany w Terezinie. Hans Pototzky wyemigrował do Oslo, gdzie podczas niemieckiej okupacji został aresztowany i torturowany przez Gestapo w wyniku czego zmarł.

Rodzina Landererów i Trauenfelsów w porę rozpoznała zagrożenie, jakim był reżim narodowych socjalistów i zdecydowała się na emigrację. Obie rodziny wywiozły obraz Muellera do Nowego Jorku, gdzie uniknął on losu innych prac malarza skonfiskowanych jako tzw. „sztuka zdegenerowana”.

“Pejzaż” Muellera po śmierci właścicielki Lilly Landerer został w 2007 roku wystawiony na aukcji w salonie Christie‘s..

Informacje o obrazie:

tempera na grubym płótnie, wymiary: 97,5 x 119,1 cm, miejsce przechowywania nieznane.

Literatura:

Katalog aukcji Christie‘s z 7 maja 2009 w Nowym Jorku, Numer 244.