James McNeill Whistler, Brama

James McNeill Whistler, “Brama”

Ważną część kolekcji Carla Sachsa stanowił zbiór grafiki. Do najcenniejszych dzieł należały bez wątpienia akwaforty Jamesa McNeilla Whistlera, amerykańskiego malarza, w którego twórczości widoczny jest wpływ impresjonizmu. Artysta był miłośnikiem oszczędnej w wyrazie grafiki japońskiej, co również znalazło odzwierciedlenie w jego pracach. Sachs posiadał w swoich zbiorach liczne dzieła Whistlera, w tym dwie rzadkie, powstałe w Wenecji akwaforty tego artysty zatytułowane – „Mała Wenecja” i „Brama”.

„Brama” to prawdopodobnie jeden z widoków, które Whistler szkicował siedząc w gondoli. Praca była częścią serii powstałej na zlecenie londyńskiego Fine Art Society. Whistler dotarł do Wenecji we wrześniu 1879 roku i spędził tam kolejnych czternaście miesięcy. Efektem jego pracy w tamtym okresie było dwanaście doskonałych grafik, w tym nabyta przez Sachsa „Brama”. Akwaforta ukazuje bogato zdobiony portal Palazzo Gussoni mieszczący się przy Rio della Fava, niedaleko mostu Rialto. Za czasów Whistlera znajdował się tam warsztat tkacki, w którego zacienionym wnętrzu widoczna jest postać kobieca. Od ciemnego prostokątnego wejścia odcina się fasada budynku – rozświetlona wibrującymi promieniami słońca, które osiadają na rzeźbionych fryzach, metalowych kratach i odbijają się w falach kanału. Maestria grafiki jest widoczna w kontraście między ornamentalną, górną częścią kompozycji  a rozmytą partią kanału na dole obrazu.

Podczas aukcji zbiorów graficznych Sachsa w lipskim salonie Carla Gustava Boernera w 1931 roku jako cenę wyjściową za “Bramę” zaproponowano wysoką kwotę 4000 marek. Kolejnym jej właścicielem był amerykański pisarz i miłośnik dzieł sztuki Atherton Curtis, który w 1943 roku przekazał akwafortę do Gabinetu Rycin Bibliothèque Nationale de France.

Informacja o grafice:

Akwaforta, wymiary 29 x20 cm, aktualny właściciel Bibliothèque nationale de France, Cabinet des estampes, Paryż.

Literatura: Die Sammlung Carl Sachs. Graphik des XIX. Jahrhunderts. Versteigerung durch C.G. Boerner, Leipzig, und Paul Cassirer, Berlin/Leipzig 1931, nr 421.