GROBOWIEC KAUFFMANNÓW

 

Fot. Tomasz Gąsior, dzięki uprzejmości Muzeum Miejskiego Wrocławia.

Grobowiec Maxa Kauffmanna (1855–1893) wybudowany został w stylu neomauretańskim, będącym jednym z nurtów XIX-wiecznego historyzmu. Jest unikalny ze względu na styl i materiał. Wykonany został z wielobarwnej cegły, zdobiony szkliwionymi detalami z terakoty oraz kolumnami z marmuru. Podwalina i tablice inskrypcyjne są z granitu. Grobowiec nawiązuje swą formą do historycznych budowli osmańskich i arabskich, m.in. poprzez zastosowanie elementów konstrukcyjnych takich jak kopuła, łuki podkowiaste oraz smukłe kolumny. Jego orientalny charakter podkreśla dodatkowo wielobarwna ceramika o nasyconych kolorach oraz bogate zdobnictwo, z zastosowaniem powtarzalnych, zgeometryzowanych elementów dekoracyjnych. Wnętrze kopuły pokryte jest mozaiką z motywami roślinnymi i wzornictwem kwiatowym.

 

Max Kauffmann pochodził z rodziny pionierów śląskiego przemysłu włókienniczego i twórców znanej w świecie marki „Meyer Kauffmann Textilwerke AG”. Zakłady tekstylne założone w 1824 r. przez jego dziadka Meyera (1796–1871), sto lat później zatrudniały 3400 pracowników i działały w Jedlince, Głuszycy, Leśnej, Krosnowicach, Bielawie oraz we Wrocławiu. Rodzinny biznes tworzony był od podstaw, a następnie rozwijany przez trzy pokolenia Kauffmannów: Meyera, Salomona (1824–1900) i Maxa. Fabryki wytwarzały szeroki asortyment produktów obejmujący m.in. tkaniny surowe, bielone, barwione, wyroby z flaneli, pościel, obrusy, odzież, które eksportowane były także na rynek pozaeuropejski.

 

Max Kauffmann urodził się 4 marca 1855 r. w Breslau/Wrocławiu. Był absolwentem gimnazjum realnego Am Zwinger, w którym zdał maturę. Od 1872 r. studiował fizykę i chemię przy Uniwersytecie Wrocławskim. W międzyczasie uczył się rzemiosła ślusarskiego we wrocławskiej przędzalni bawełny wchodzącej w skład kompleksu fabryk tkackich Kauffmannów. W latach 1874–1876 kontynuował studia na Politechnice w Dreźnie. Po ich zakończeniu przeprowadził się do Jedlinki (dzisiejsza Jedlina-Zdrój), gdzie przez 1,5 roku pracował w zakładach włókienniczych dziadka. Wprowadził do nich nową metodę wybielania przędzy, z którą zapoznał się podczas kilkumiesięcznego pobytu w Alzacji. Odbył też wyjazdy studyjne do Manchesteru, Glasgow i Londynu. Po powrocie do Breslau/Wrocławia w 1882 r. został współwłaścicielem rodzinnego biznesu, w tym również wrocławskiej przędzalni bawełny, w skład której wchodził kompleks przędzalni, tkalni, bielarni i barwiarni. W tej ostatniej wyroby barwiono także za pomocą modnej wówczas czerwieni tureckiej. Max Kauffmann od 1888 r. był członkiem Śląskiego Towarzystwa Kultury Ojczyźnianej oraz – podobnie jak jego ojciec Salomon – członkiem zarządu Wrocławskiego Związku Orkiestr. Aktywnie wspierał osoby w kryzysie ubóstwa i choroby. Zmarł „po długiej i ciężkiej chorobie” 14 sierpnia 1893 r. w wieku zaledwie 39 lat, w swojej willi na Borku. Był szwagrem prof. Gustava Borna (1851–1900) i wujem laureata Nagrody Nobla, Maxa Borna (1882–1970).

 

W grobowcu pochowana również została jego żona Louise Kauffmann, z d. Helfft (1863– 1942), zmarła w Berlinie 16 czerwca 1942 r., najprawdopodobniej wskutek samobójczej śmierci, w celu uniknięcia deportacji. Był to jeden z ostatnich pochówków na cmentarzu żydowskim przy ul. Ślężnej.

Fot. Max Kauffmann (siedzący na powozie) z siostrami Charlotte, Margarethe oraz Gertrud; obok stoją rodzice Salomon i Marie Kauffmannowie. Dzięki uprzejmości rodziny.

Fot. Louise Kauffmann z d. Helfft. Dzięki uprzejmości rodziny.

Wymiary grobowca (cm): 670 x 300 x 260.

 

Autorka: Dr Renata Wilkoszewska-Krakowska