Most w Trinquetaille, Vincent van Gogh

Vincent van Gogh, “Most w Trinquetaille”

Jednym z najsłynniejszych obrazów jaki znajdował się w kolekcjach breslauerskich miłośników sztuki było płótno „Most w Trinquetaille”. W 1905 roku trafiło ono do salonu berlińskiego marszanda Paula Cassirera, a jego losy są doskonałym przyczynkiem do refleksji nad nagłym wzrostem popularności dzieł Vincenta van Gogha wśród niemieckich kolekcjonerów.

W rodzinnej Holandii, ani we Francji, gdzie spędził wiele twórczych lat swojego życia, artysta nie znalazł wielu wielbicieli. W Niemczech jednak jego malarstwo zdobyło uznanie już na początku XX wieku. Znaczącą rolę w popularyzacji tego niezwykłego artysty odegrał właśnie Cassirer.Dokonał tego dzięki pomocy szwagierki malarza, Johanny van Gogh-Bonger, która po śmierci Vincenta i jego brata Thea, zarządzała spuścizną po artyście. W kierowanym przez Cassirera wydawnictwie już w 1906 roku wydano po raz pierwszy tłumaczenie listów van Gogha.

Do popularyzacji dzieł Holendra przyczynił się również w dużej mierze krytyk Julius Meier-Graefe, autor niemieckojęzycznej biografii malarza opublikowanej w 1910 roku i jeden z pierwszych kolekcjonerów jego dzieł – pierwsze płótno nabył już w trzy lata po śmierci artysty. Również w 1910 roku w berlińskiej galerii Cassirera można było podziwiać płótna van Gogha, w tym „Pole cyprysów” (dziś w zbiorach Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku) czy „Sypialnię artysty w Arles”, obecnie dumnie eksponowaną w muzeum twórcy w Amsterdamie. Marszand zorganizował duże monograficzne wystawy malarza m. in. w 1914 i w 1928 roku. Dzięki pośrednictwu Cassirera wiele płócien trafiło w ręce niemieckich kolekcjonerów, dotyczyło to również płótna „Most w Trinquetaille”. Od Cassirera nabył je w Hugo von Tschudi, dyrektor berlińskiej Nationalgalerie. W latach 1928-1932 obraz znajdował się w kolekcji Maxa Silberberga, od którego zakupił je  mieszkający w Amsterdamie Siegfried Kramarsky.

Żydowskie pochodzenie zmusiło kolekcjonera do ucieczki do Nowego Jorku w 1939 roku, dokąd zabrał ze sobą m. in. obraz „Most w Trinquetaille”. Płótno następnie znalazło się w zbiorach córki kolekcjonera Sonji Kramarsky. W 1987 roku na licytacji w domu aukcyjnym Christie’s w Londynie obraz osiągnął sumę 20,24 milionów dolarów, będąc wówczas trzecim najdroższym dziełem van Gogha w historii (po „Irysach” i „Słonecznikach”).

Informacje o obrazie:

olej na płótnie, wymiary: 73 x 92 cm, aktualnie w zbiorach prywatnych.

Literatura: Walther Feilchenfeldt, Vincent van Gogh, Die Gemälde 1886-1890. Händler, Sammler, Ausstellungen. Frühe Provenienzen, Wädenswil 2009, s. 167.