Schottländer – Kolker – Cohn – Kauffmann
Cztery grobowce, które posłużyły do wykonania modeli 3D, stanowią cenny zabytek kultury materialnej będącej spuścizną po dawnej wrocławskiej społeczności żydowskiej. Zlokalizowane są na Starym Cmentarzu Żydowskim przy ul. Ślężnej (1856–1943), dawnej Lohestrasse w przedwojennym Breslau, funkcjonującym dziś jako Muzeum Sztuki Cmentarnej, oddział Muzeum Miejskiego Wrocławia.
Poddane procesowi skanowania i digitalizacji grobowce stanowią unikalny i niepowtarzalny zespół małej architektury. Ich wysoka wartość artystyczna i kulturowo-historyczna stawia je wśród najcenniejszych zabytków nekropolii, będącej miejscem spoczynku wielu wybitnych osobistości. Jako grobowce przyścienne zintegrowane z murami cmentarza reprezentują one różne style architektoniczne zaczerpnięte z oficjalnej sztuki europejskiej XIX wieku i z modnych odmian neostylów epoki historyzmu: neoklasycystycznego, neoromańskiego, neomauretańskiego i empire. Zbudowane ze szlachetnych piaskowców, marmurów, granitów oraz z barwnej ceramiki, z kunsztowną dekoracją detalu, są realizacjami znanych architektów i wysokiej klasy warsztatów kamieniarskich, stanowiąc świadectwo artystycznej kultury mieszczaństwa oraz możliwości twórczych środowiska wrocławskiego w XIX i na początku XX wieku.
Grobowce te reprezentują sztukę uniwersalną nie mającą szczególnego związku z tradycyjnym obrządkiem. Są one raczej przejawem procesu integracji mieszczaństwa żydowskiego i tylko w nielicznych przypadkach posiadają znak przynależności do tradycji judaizmu, zwykle w postaci symboliki lub pisma hebrajskiego. Wśród inskrypcji nagrobnych przeważa język niemiecki. Imponujących rozmiarów obiekty przypominające mauzolea mogli fundować sobie jedynie nieliczni, przedstawiciele dawnej wrocławskiej elity, przedsiębiorcy z różnych gałęzi przemysłu śląskiego, o wysokiej pozycji majątkowej. Ich intencją było zapewne przetrwanie w ludzkiej pamięci. Cel ten przyświecał też projektowi „Materialność historii”, wpisującemu się w szerszy proces dokumentowania i opracowywania wirtualnego dziedzictwa.
Zdjęcia: Tomasz Gąsior, dzięki uprzejmości Muzeum Miejskiego Wrocławia.
