Alexander Kanoldt, Olevano

Alexander Kanoldt, “Olevano”

Kompozycja przedstawiająca Olevano należy do jednych z najważniejszych pejzaży powstałych pod pędzlem Kanoldta. Jego rodzina była związana z tym włoskim, leżącym niedaleko Rzymu, miasteczkiem. Ojciec artysty – malarz Edmund Friedrich Kanoldt, przeciwstawiał się wyrębowi  rozciągających się nieopodal miasteczka dębowych lasów. Malownicza miejscowość, którą dla malarstwa odkrył niemiecki pejzażysta  Joseph Anton Koch, należała do ulubionych motywów podróżujących po Italii artystów, m.in. Jean-Baptiste-Camille Corota.

Kanoldt także nie mógł się oprzeć urodzie tego miejsca, podczas swej podróży po Włoszech w 1924 roku spędził tam niemal dwa miesiące. Liczne szkice, które powstały in situ służyły mu później do wykonania gotowych płócien w pracowni w Breslau. Oprócz wersji malarskich Kanoldt stworzył też litografie prezentujące miejscowość z różnych perspektyw.

Ismar Littmann nabył  ostatnią z cyklu widoków Olevano kompozycję bezpośrednio od malarza. Po samobójczej śmierci breslauskiego kolekcjonera obraz został sprzedany na aukcji w salonie Maxa Perla w lutym 1935 roku. Jednym z niewielu wówczas sprzedanych dzieł był właśnie widok Olevano, który trafił w ręce handlarza dziełami sztuki Karla Nierendorf. Cena wywoławcza zaproponowana przez Hansa Littmanna, syna kolekcjonera, nie została osiągnięta podczas aukcji. Stanowi to ewidentny dowód wymuszenia sprzedaży dzieła sztuki i nieprawnego przejęcia mienia. W świetle postanowień Konwencji Waszyngtońskiej z 1998 roku dotyczącej restytucji dóbr kultury utraconych przez Żydów w wyniku II wojny światowej i nazistowskich represji – nabywanie dzieł sztuki zdecydowanie poniżej ich aktualnej wartości rynkowej – stanowi o nieprawnym przejęciu własności.

W  latach 50’ rzadko zadawano niewygodne pytania dotyczące proweniencji dzieł sztuki znajdujących się  w galerii Meta Nierendorf (i w innych miejscach). Pejzaż “Olevano” został sprzedany z Meta Nierendorf do zbiorów berlińskiej Nationalgalerie, gdzie znajdował się aż do 2001 roku. Po zwrocie spadkobiercom obraz został zakupiony do zbiorów Staatlichen Kunsthalle Karlsruhe, rodzinnego miasta Alexandra Kanoldta.

Informacje o obrazie:

olej na płótnie, wymiary: 91 x 71 cm, Staatliche Kunsthalle Karlsruhe.

Literatura: Beiträge öffentlicher Einrichtungen der Bundesrepublik Deutschland zum Umgang mit Kulturgütern aus ehemaligen jüdischen Besitz, red. Ulf Häder, Magdeburg 2001.