Otto Mueller, Młodzieniec i trzy dziewczyny

Otto Mueller, “Młodzieniec i trzy dziewczyny”

 

 

Littmann należał do wielbicieli twórczości artystów należących do znanej grupy „Die Brücke”. Jednym z jej przedstawicieli był Otto Mueller. Ten urodzony w Liebenau (dzisiaj Lubawka) malarz i grafik w 1919 roku objął stanowisko profesora w Akademii Sztuk Pięknych w Breslau. Podczas długiej znajomości z artystą Littmann nabył aż 130 jego prac, w tym dwa obrazy. Jednym z nich był namalowany najprawdopodobniej w 1919 roku wizerunek dwóch popiersi kobiet (aktualnie w posiadaniu Ludwig Museum w Kolonii). Drugie płótno, powstałe około 1918 roku, a dziś znajdujące się zbiorach Kunsthalle w Emden, przedstawia nagiego młodzieńca stojącego przed dwoma stojącymi i jedną siedzącą dziewczyną. Jeden rysunek autorstwa Muellera ze zbioru Littmanna, szkic zieloną kredką przedstawiający nagie dziewczęta między drzewami, należy dziś do zbioru Gabinetu Grafik berlińskich muzeów. Wszystkie trzy wymienione powyżej kompozycje zostały w ostatnich latach zwrócone potomkom kolekcjonera, a następnie ponownie odkupione od nich do zbiorów instytucji, w których się znajdowały.

 

 

 

Ciekawa historia wiąże się z oboma wspomnianymi wyżej obrazami Mullera. Po śmierci Littmanna miały być wystawione na sprzedaż w berlińskim domu aukcyjnym Maxa Perla w lutym 1935 roku. Na dwa dni przed planowaną aukcją zostały jednak zarekwirowane przez Gestapo, wraz z 62 pracami innych współczesnych artystów, ze względu na ich „pornograficzny” i „bolszewicki” charakter. Zostały one przekazane do berlińskiej Nationalgalerie w celu rozstrzygnięcia, czy posiadają one jakąkolwiek wartość artystyczną zgodną z kanonem estetyki nazistowskiej. Ówczesny dyrektor tej instytucji wybrał z tej grupy 18 dzieł, w tym dwa obrazy Muellera ze zbioru Littmanna, które dzięki temu ocalały. Pozostałe zostały uznane za „sztukę zdegenerowaną” i spalone w marcu 1936 roku.

Ponad rok później, w lipcu 1937 roku, otwarto w Monachium wystawę zatytułowaną znamiennie „Entartete Kunst“, czyli sztuka zdegenerowana, na której wśród ponad sześciuset zaprezentowanych dzieł widzowie mogli oglądać cztery obrazy ze zbioru Littmanna.

 

Informacje o obrazie:

farba klejowa na płótnie, wymiary: 120 x 88,2 cm, aktualny właściciel: Kunsthalle, Emden.

 

Literatura: Achim Sommer, Otto Muellers „Knabe vor zwei stehenden und einem sitzendem Mädchen (Landschaft mit Figuren)“ von 1918/19 – Ein expressionistisches Gemälde aus der ehemaligen Sammlung Dr. Ismar Littmann, Breslau [w:] Beiträge öffentlicher Einrichtungen der Bundesrepublik Deutschland zum Umgang mit Kulturgütern aus ehemaligen jüdischen Besitz, red. Ulf Häder, Magdeburg 2001, s. 92-103.