Bulwar Montmartre. Wiosna 1897, Camille Pissarro

Camille Pissarro „Bulwar Montmartre. Wiosna 1897”

 

„Bulwar Montmartre. Wiosna 1897”” należy do najsłynniejszych obrazów Camille’a Pissarra, który wykonał serię czternastu widoków tej pulsującej życiem miejskiej arterii w różnych porach dnia i roku oraz w rozmaitych warunkach atmosferycznych. Ten cykl jest najważniejszą grupą wedut w dorobku malarza.

 

Zimą 1897 roku Pissarro przybył do Paryża i zamieszkał w Grand Hotel de Russie przy bulwarze Montmartre. Praca w hotelowym pokoju była idealnym rozwiązaniem dla malarza, który cierpiał na nadwrażliwość oczu nie mógł długo pracować na plenerze. Wiele płócien powstałych w Grand Hotel de Russie, łącznie z obrazem, który trafił później w ręce Silberberga, kupił od Pissarra właściciel znanej galerii Paul Durand-Ruel. Kolejnymi właścicielami byli niejaki Mr. Burke z Londynu, później działająca tam firma Arthur Tooth & Sons, London. W 1901 roku płótno znalazło się ponownie w Galerie Durand-Ruel w Paryżu, a rok później zakupił je znany antykwariusz Paul Cassirer w Berlinie. Od niego obraz nabył kolekcjoner Adolf Rothermundt w Dreźnie, kolejnym właścicielem był Max Silberberg. Po wymuszonej z powodu nazistowskich prześladowań ludności żydowskiej sprzedaży na aukcji Paula Graupego w Berlinie, dzieło trafiło w ręce kilku nowojorskich kolekcjonerów, a w 1997 roku zostało ofiarowane do The Israel Museum w Jerozolimie przez Amerykańskie Towarzystwo Przyjaciół Muzeum.

 

W listopadzie i grudniu 1998 roku przedstawiciele 44 krajów i wielu instytucji kulturalnych przybyli do Waszyngtonu na zaproszenie USA, aby zająć się problematyką mienia zagrabionego w czasach Holocaustu. Celem tej konferencji było wypracowanie rozwiązania dotyczącego  sztuki zrabowanej przez nazistów, a także zachęcanie instytucji oraz właścicieli prywatnych do badań proweniencyjnych i szukania polubownych porozumień z prawowitymi właścicielami dzieł, na przykład przez restytucję zagrabionych dzieł sztuki. Jednym z obrazów, którego zwrot był szeroko komentowany w mediach, to płótno Camille’a Pissarro pod tytułem „Bulwar Montmartre. Wiosna 1897”.

W przypadku tego obrazu nie było wątpliwości, że został sprzedany na przymusowej licytacji części zbiorów breslauerskiej kolekcji Maxa Silberberga w berlińskim salonie Paula Graupego w 1935 roku. Proweniencja płótna podarowanego w 1997 roku do Muzeum Izraela z breslauerskiej kolekcji, doprowadziła do podjęcia rozmów z Gertą Silberberg, synową kolekcjonera. Zgodziła się ona, by obraz nie opuszczał jerozolimskiej instytucji, ale pozostał tam jako depozyt. Warunkiem postawionym przez Gretę było umieszczenie przy obrazie tabliczki informującej o zawiłych losach płótna i postaci breslauerskiego kolekcjonera. Po śmierci Gerty Silberberg obraz trafił do domu aukcyjnego Sotheby’s. W 2014 roku został zlicytowany za niecałe 20 milionów funtów sterlingów przez prywatnego kolekcjonera.

 

Informacje o obrazie:

olej na płótnie, 65,5 x 81 cm, aktualnie w kolekcji prywatnej.

Literatura: Joachim Pissarro, Claire Durand-Ruel Snollaerts, Pissarro: Critical Catalogue of Paintings, Paris-Lausanne 2005, nr 736.