Trudne dziedzictwo i jego społeczny rezonans
Od II wojny światowej i Zagłady dzieli nas już wiele dekad, jednak jej ślady wciąż trwają w otaczającym nas krajobrazie: w postaci materialnych pozostałości infrastruktury śmierci, jak miejsca po byłych obozach, w postaci zrujnowanych i porzuconych miejsc niegdyś związanych z życiem żydowskim, jak opuszczone synagogi, domy modlitwy i cmentarze czy wreszcie, w postaci niemal zupełnie niewidzialnych, a jednak trwających w pamięci lokalnej miejsc pochówku ofiar. Wszystkie te miejsca stanowią szczególny rodzaj dziedzictwa – trudny, bolesny, niosący ze sobą ryzyko społecznych napięć i podziałów.
Spotkanie poświęcone było temu, dlaczego warto rozpoznawać te miejsca jako szczególne i dlaczego wymagają one szczególnego typu praktyk, by mogły stać się częścią lokalnych kultur pamięci. Punktem odniesienia dla tych rozważań będą dwa różne od siebie przykłady sposobu działania trudnego dziedzictwa w przestrzeni miejskiej: były cmentarz żydowski przy ulicy Gwarnej, splatający historię przedwojennego niemieckiego Breslau ze współczesnym polskim Wrocławiem oraz teren byłego obozu KL Plaszow w Krakowie.
Wydarzenie było częścią serii spotkań w ramach 3 projektów: „Z Breslau do Wrocławia: żydowskie dziedzictwo i tożsamość we współczesnym mieście” dzięki dofinansowaniu z Europejskiego Instytutu Studiów Żydowskich w Szwecji – PAIDEIA, projektu „Miejsca Pamięci i Zapominania” realizowanego z Funduszy norweskich z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego z Funduszy EOG oraz cyklu „ALT Talks” realizowanego przez naszego partnera FestivALT dzięki wsparciu Allianz Cultural Foundation.
Biogram
Dr Aleksandra Janus – antropolożka, badaczka, współautorka inicjatywy Laboratorium muzeum oraz „Muzea dla klimatu”. Dyrektorka Centrum Cyfrowego.Interesuje ją społeczna rola instytucji kultury oraz ich relacje z odbiorcami, specjalizuje się w analizie i wdrażaniu strategii partycypacyjnych, badaniach publiczności oraz otwieraniu dostępu do zasobów dziedzictwa. W pracy akademickiej zajmuje się badaniem kultur pamięci i rolą instytucji w procesie instytucjonalizacji dyskursów na temat przeszłości. Wiceprezeska Fundacji Zapomniane, zajmującej się odnajdywaniem i lokalizowaniem zapomnianych, nieupamiętnionych grobów ofiar Zagłady.
