Żydowscy ekspresjoniści z Breslau/Wrocławia
Okres po I wojnie światowej charakteryzuje pojawienie się w artystycznym życiu Breslau/Wrocławia nowoczesnych nurtów sztuki. Studiujący w tym czasie na Akademii Sztuk i Rzemiosł młodzi twórcy domagali się sztuki emocjonalnej, autentycznej, pozwalającej na eksperymenty, której miarą nie była biegłość rzemieślnicza, lecz przekaz wewnętrznych przeżyć jednostki. To właśnie w tym okresie największa liczba artystów pochodzenia żydowskiego stała się słuchaczami wrocławskiej uczelni artystycznej, a większość z nich stanowiła krąg wrocławskiej awangardy skupionej wokół ekspresjonisty – Otto Muellera. Do najbardziej wyrazistych osobowości wśród żydowskich ekspresjonistów z Breslau należeli: Ludwig Meidner, Heinrich Tischler i Isidor Aschheim. Ich działalności wspierali lokalni żydowscy kolekcjonerzy: Ismar Littmann i Max Silberberg.
Artyści żydowscy odnajdowali w estetyce ekspresjonizmu ujście dla buntu przeciwko kulturze mieszczańskiej, kojarzonego z pokoleniem ich rodziców. Poza tym ekspresjonizm nastawiony na eksponowanie przeżyć wewnętrznych i duchowych kierował ich ku ruchom wyrosłym na gruncie tradycji judaistycznej, w kierunkach mistycznych – chasydyzmie i kabale, nawiązywał także do toposów z literatury jidysz.
Wykład połączony z prezentacją multimedialną przedstawia środowisko ekspresjonistów żydowskich z dawnego Wrocławia, odkrywając ich relacje ze środowiskiem polskiej i niemieckiej awangardy, a także ich związki z kulturą żydowską.
Biogram
Dr Małgorzata Stolarska-Fronia, historyczka sztuki, nauczycielka akademicka, tłumaczka, kuratorka. W latach 2007-2013 kuratorka w POLIN – Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie, gdzie prowadziła także dział naukowy. Autorka książki „Udział Żydów wrocławskich w kulturalnym i artystycznym życiu miasta od emancypacji do 1993 r.” (Warszawa, Neriton 2009) i wielu artykułów poświęconych zagadnieniu sztuki w kulturze żydowskiej, publikowanych w Polsce i zagranicą. Studiowała na Uniwersytecie Wrocławskim, Uniwersytecie w Marburgu (Niemcy), w Europejskim Instytucie Studiów Żydowskich w Sztokholmie, a także na Uniwersytecie Sussex w Wielkiej Brytanii. Obecnie pracuje w Collegium Polonicum (UAM w Poznaniu, Europa Universität Viadrina) oraz GWZO – Leibniz-Institut für Geschichte und Kultur des östlichen Europa (GWZO) e.V.
Fot. na grafice: Magdalena Starowieyska, POLIN – Muzeum Historii Żydów Polskich.